Η πλειοψηφία των ανθρώπων που θα υποβληθεί σε χημειοθεραπεία και δεν θα λάβει αντιεμετική αγωγή θα εμφανίσει ναυτία και εμέτους. Η εμφάνιση αυτών, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φόβους των καρκινοπαθών που υποβάλλονται σε τέτοιου είδους θεραπείες, ενώ ο πλημμελής έλεγχος τους επηρεάζει αρνητικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες και την ποιότητα ζωής τους.


Τι είναι η ναυτία και ο έμετος, και πώς σχετίζονται με τη χημειοθεραπεία;

Ναυτία είναι η δυσάρεστη, υποκειμενική αίσθηση της ανάγκης να κάνουμε εμετό. 

Έμετος είναι η δυναμική απελευθέρωση του περιεχομένου του στομάχου από το στόμα, που προκαλείται από ισχυρές συσπάσεις των μυών του στομάχου. Δυστυχώς, πολλά χημειοθεραπευτικά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν ναυτία και έμετο. Ευτυχώς όμως, υπάρχουν πολλά φάρμακα τα οποία ο ογκολόγος μπορεί να σας χορηγήσει για την πρόληψη, τη μείωση της έντασης και την ανακούφιση από τη ναυτία και τον έμετο που σχετίζονται με τη χημειοθεραπεία, σε σημείο που πλέον η παρενέργεια αυτή θεωρείτε από τις πιο αποτελεσματικά αντιμετωπίσιμες, με ελάχιστους ασθενείς να βιώνουν σοβαρή ναυτία και έμετο σε σχέση με τα παλαιότερα χρόνια. 

Αυτά τα φάρμακα ονομάζονται αντιεμετικά. Πρόκειται για διάφορες ομάδες φαρμάκων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο της ναυτίας και του εμέτου και μπορούν να δοθούν με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, εάν δεν είστε σε θέση να καταπιείτε τίποτα, τα φάρμακα αυτά μπορούν να δοθούν ενδοφλεβίως, ως υπόθετο ή σαν χάπια τα οποία δεν χρειάζετε να τα καταπιείτε αλλά διαλύονται στο στόμα. 

Παράγοντες κινδύνου

Το φύλο και η ηλικία είναι δύο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον ασθενή, για την ανάπτυξη ναυτίας και εμέτου, με τις γυναίκες και τους νεαρότρους σε ηλικία να είναι οι πιο ευάλωτοι. Αυτοί που έχουν από πρίν μεγάλο φόβο ότι θα εμφανίσουν έντονους εμέτους με τη χημειοθεραπεία, εμφανίζουν σε μεγαλύτερο ποσοστό ναυτία και εμέτους μετά από αυτή. Αντίθετα ασθενείς με ιστορικό σημαντικής κατανάλωσης οινοπνεύματος εμφανίζουν σε μικρότερο ποσοστό ναυτία και εμέτους.

Από τους παράγοντες που σχετίζονται με τη θεραπεία, οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου είναι το είδος του φαρμάκου και η δόση του.

 

Βάση της εμετογόνου δράσης τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα διαχωρίζονται σε 4 ομάδες


Επίπεδο 4 (υψηλή εμετογόνος δράση) φάρμακα τα οποία προκαλούν ναυτία και έμετο στο 90% των ασθενών: Σισπλατίνη ≥ 75 mg, Δακαρβαζίνη ≥ 500 mg, Καρμουστίνη >200 mg, Κυκλοφωσφαμίδη > 1500mg/m2

Επίπεδο 3 (μέτρια εμετογόνος δράση) φάρμακα τα οποία προκαλούν ναυτία και έμετο στο 31 με 90% των ασθενών: Καρβοπλατίνη , Δοξορουβικίνη, Επιρουβικίνη, Ιρινοτεκάνη, Οξαλιπλατίνη, Κυκλοφωσφαμίδη <1,5 g, Ιφωσφαμίδη 

Επίπεδο 2 (μέτρια χαμηλή εμετογόνος δράση) φάρμακα τα οποία προκαλούν ναυτία και έμετο στο 10 με 30% των ασθενών: Ετοποσίδη, 5‐Φθοριουρακίλη, Πακλιταξέλη, Δοσεταξέλη, Μεθοτρεξάτη, γεμσιταβίνη, λαπατινίμπη, πεμετρεξίδη, τραστουζουμάμπη, τοποτεκάνη, σετουξιμάμπη. 

Επίπεδο 1 (χαμηλή εμετογόνος δράση) φάρμακα τα οποία προκαλούν ναυτία και έμετο σε <10% των ασθενών: Μπεβασιζουμάμπη, μπλεομυκίνη, Βινκριστίνη, βινορελβίνη, βινβλαστίνη.

 

 

Οξεία, όψιμη και προκαταβολική έμεση

 

Για τη καλύτερη αντιμετώπιση της ναυτίας και των εμέτων που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία αναγνωρίζουμε την:

Οξεία έμεση η οποία ορίζεται ως η εμφάνιση ναυτίας και εμέτων εντός των πρώτων 24 ωρών μετά τη χημειοθεραπεία.

Όψιμη έμεση η οποία ορίζεται ως η εμφάνιση ναυτίας και εμέτων μετά το πρώτο 24ωρο από τη χημειοθεραπεία.

Προκαταβολική έμεση η οποία ορίζεται ως η εμφάνιση ναυτίας και εμέτων πρίν την έναρξη της χημειοθεραπείας και σχετίζεται με την ήδη γνωστή εμπειρία από ναυτία και εμέτους από προηγούμενες χημειοθεραπείες. Το ποσοστό εμφάνισης της προκαταβολικής έμεσης μειώνεται τα τελευταία χρόνια με την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της οξείας και όψιμης έμεσης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εγκέφαλός σας θυμάται πώς νιώσατε σε ανάλογες περιστάσεις στο παρελθόν και αντιδρά εκ των προτέρων με τον ίδιο τρόπο. Αυτού του είδους η ναυτία «εκ των προτέρων» μπορεί να προληφθεί ή να μετριασθεί με διάφορους τρόπους:

-Προσπαθήστε, στη διάρκεια των δραστηριοτήτων που έχετε συνδέσει με την αντικαρκινική σας θεραπεία, η προσοχή σας ή η σκέψη σας να βρίσκεται στραμμένη σε πράγματα άσχετα με αυτή.

-Δοκιμάστε τεχνικές χαλάρωσης και διαλογισμού για να ξεχαστείτε και να μην σκέφτεστε τη θεραπεία.

-Μερικές φορές βοηθά μια μικρή αλλαγή στο περιβάλλον ή στη διαδικασία της θεραπείας.

 

Υπάρχουν φάρμακα, όπως η σισπλατίνη, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν και οξεία και όψιμη έμεση.

 

Αντιεμετικά φάρμακα

Συνήθως, για την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση, δίνεται ένας συνδυασμός διαφόρων φαρμάκων για τον έλεγχο της ναυτίας και του εμέτου. Μερικά από τα είδη των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται είναι:


Αναστολείς των υποδοχέων της σεροτονίνης

Στην οξεία φάση της ναυτίας και του εμέτου οι υποδοχείς της σεροτονίνης φαίνεται ότι παίζουν τον πιο σημαντικό ρόλο και επομένως οι εκλεκτικοί ανταγωνιστές αυτών αποτελούν την πιο σημαντική ομάδα φαρμάκων αντιμετώπισής της. Συχνά δίνονται μαζί με στεροειδή (κορτιζόνη). 

Περιλαμβάνουν την οντασετρόνη (Vefron) και τη γρανισετρόνη (Kytril).

Η παλονοσετρόνη (Aloxi) είναι ένας νέος ανταγωνιστής αυτών των υποδοχέων, ο οποίος είναι πιο ισχυρός με μεγαλύτερη διάρκεια δράσης.

Η τοξικότητα αυτών των φαρμάκων είναι μικρή, με πιο συχνές παρενέργειες την ήπια κεφαλαλγία, την παροδική αύξηση των τρανσαμινασών και την δυσκοιλιότητα. Ο νεότερος από τους ανταγωνιστές της σεροτονίνης, η παλονοσετρόνη, εμφανίζει μεγαλύτερο χρόνο ημίσειας ζωής (μεγαλύτερο χρόνο δράσης, περίπου 40 ώρες) και επομένως χορηγείται μια φορά κάθε δύο ημέρες, σε σύγκριση με τους παλαιότερους ανταγωνιστές της σεροτονίνης όπως η οντασετρόνη, οι οποίοι πρέπει να χορηγούνται τρείς φορές την ημέρα.


Ανταγωνιστές της νευροκινίνης

Εκτός του αποκλεισμού των υποδοχέων της σεροτονίνης, σημαντικό ρόλο στη σωστή αντιμετώπιση της ναυτίας και των εμέτων μετά από χημειοθεραπεία έχει και ο αποκλεισμός των υποδοχέων της νευροκινίνης. Επί του παρόντος είναι διαθέσιμοι, η απρεπιτάντη (Emend από του στόματος) και η φοσαπρεπιτάντη (Emend για ενδοφλέβια χορήγηση). Η προσθήκη αυτών στους ανταγωνιστές της σεροτονίνης και τη δεξαμεθαζόνη (η δεξαμεθαζόνη σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να χορηγείται σε μειωμένη δόση) βελτιώνει περαιτέρω το αντιεμετικό αποτέλεσμα. Η βελτίωση αφορά τόσο την οξεία όσο και την όψιμη έμεση για πέντε ημέρες μετά το πέρας της χημειοθεραπείας.

Στις πιο συχνές παρενέργειες της απρεπιτάντης που γενικά είναι σπάνιες περιλαμβάνονται αίσθημα αδυναμίας, λόξυγκας και δυσπεψία.

Η χορήγησή της συνιστάται στη χημειοθεραπεία με φάρμακα υψηλής και μέτριας εμετογόνου δράσης. Η δόση είναι 125mg μια ώρα πριν από τη χημειοθεραπεία και 80mg μια φορά την ημέρα, την δεύτερη και τη τρίτη ημέρα μετά τη χημειοθεραπεία.


Κορτικοειδή

Εμφανίζουν σημαντικό όφελος τόσο στην οξεία όσο και στην όψιμη έμεση. Το όφελος είναι σαφώς μεγαλύτερο μαζί με άλλα αντιεμετικά φάρμακα για την πρόληψη και τη θεραπεία της ναυτίας που προκαλείται από τη χημειοθεραπεία. Η δεξαμεθαζόνη είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο στεροειδές. Η χορήγηση μιας μόνο δόσης 20mg δεξαμεθαζόνης είναι αρκετή για τον έλεγχο της οξείας έμεσης. Δεν υπάρχουν ακριβή δεδομένα για τις δόσεις της δεξαμεθαζόνης στη πρόληψη της όψιμης έμεσης. Παρ’όλα αυτά, συνιστάται η χορήγησή της τη δεύτερη και τρίτη ημέρα μετά τη χορήγηση ενός μέτρια εμετογόνου σχήματος και για τις επόμενες τρεις με τέσσερις ημέρες μετά από τη χορήγηση ενός σχήματος υψηλής εμετογόνου δράσης. Οι παρενέργειες είναι προβλέψιμες και εύκολα αντιμετωπίσιμες κυρίως λόγω της μικρής διάρκειας χορήγησης. Χρειάζεται όμως προσοχή σε περίπτωση διαβητικών ασθενών οπότε και απαιτείται τροποποίηση της αντιδιαβητικής αγωγής.

 

Φάρμακα που βοηθούν στην κένωση του στομάχου και ανακουφίζουν έτσι από το αίσθημα της ναυτίας

Τα παλαιότερα αντιεμετικά, μετοκλοπραμίδη (Primperan) και δομπεριδόνη (Cilroton) είναι φάρμακα που έχουν διαφορετικό τρόπο δράσης, αλλά και μικρότερη αποτελεσματικότητα, από τα νεότερα αντιεμετικά που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Δρούν επιταχύνοντας την κένωση του στομάχου και τη διάβαση του περιεχομένου του λεπτού εντέρου.  Μπορούν να δοθούν από του στόματος, ενδοφλεβίως και ως υπόθετα. Τα φάρμακα αυτά λαμβάνονται πριν από τα γεύματα, περίπου 30 λεπτά, 10 mg 3-4 φορές την ημέρα


Τα αγχολυτικά φάρμακα

Λοραζεπάμη (Tavor). Παρά τη μέτρια αντιεμετική της δράση, βοηθά σημαντικά στην αντιμετώπιση της ναυτίας λόγω της αγχολυτικής της δράσης και χορηγείται και για τη πρόληψη και τη θεραπεία της προκαταβολικής έμεσης. Δεν χρησιμοποιείται μόνη της αλλά μαζί με κάποιο ή κάποια άλλα αντιεμετικά για τον έλεγχο της ναυτίας που προκαλείται από τη χημειοθεραπεία.


Οι παρενέργειες των αντιεμετικών φαρμάκων 

Μερικές φορές τα αντιεμετικά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν παρενέργειες. Μερικές από τις πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες παρατίθενται παρακάτω μαζί με τα φάρμακα που μπορεί να τις προκαλέσουν.


Δυσκοιλιότητα

Η απρεπιτάντη, η φοσαπρεπιτάντη, η γρανισετρόνη, η ονδανσετρόνη και η παλονοσετρόνη μπορούν να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα. Αυτό συνήθως μπορεί να αποφευχθεί πίνοντας άφθονα υγρά, κάνοντας μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες αλλά και με ήπια άσκηση. Μερικές φορές μπορεί να χρειαστεί να λάβετε καθαρτικά. Ο ογκολόγος σας μπορεί να σας συνταγογραφήσει τα κατάλληλα για εσάς.


Πονοκεφάλους

Η απρεπιτάντη, η φοσαπρεπιτάντη, η γρανισετρόνη, η ονδανσετρόνη και η παλονοσετρόνη μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους. Ενημερώστε τον ογκολόγο σας εάν έχετε πονοκεφάλους ενώ λαμβάνεται κάποιο από αυτά τα φάρμακα ως μέρος της αντιεμετικής σας θεραπείας.


Εξάψεις

Η οντανσετρόνη και η δεξαμεθαζόνη, όταν εγχύονται μπορούν να προκαλέσουν εξάψεις. Αν και αυτό είναι σπάνιο, πρέπει πάντα να ενημερώνετε τον ογκολόγο σας εάν παρουσιάζεται αυτή τη παρενέργεια.


Δυσπεψία

Δυσπεψία μπορεί να προκληθεί από τη δεξαμεθαζόνη. Μπορεί να βοηθήσει σε αυτό εάν παίρνετε τη κορτιζόνη σας με ή μετά το φαγητό. Ενημερώστε τον ογκολόγο σας εάν παρουσιασετε δυσπεψία (δυσκολία στην πέψη, η οποία εκφράζεται ως αίσθηµα ήπιου πόνου ή δυσφορίας στο άνω µέρος της κοιλιάς, φούσκωµα, ξινίλες, εριγές (ρεψίματα) και πρώιµος κορεσµός.


Αϋπνία

Η δεξαμεθαζόνη μπορεί να προκαλέσει αυπνία. Αυτό το πρόβλημα μπορεί να μειωθεί με τη λήψη της τελευταίας δόσης της ημέρας νωρίς το απόγευμα (στις 18:00), αντί για το βράδυ ή πριν πάτε για ύπνο.


Μυϊκές συσπάσεις

Η μετοκλοπραμίδη μπορεί να προκαλέσει μυϊκές συσπάσεις που επηρεάζουν διαφορετικά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του προσώπου, του λαιμού και των ώμων. Αυτό παρατηρείται συχνότερα σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Αν παρατηρήσετε τη παρενέργεια αυτή, σταματήστε να παίρνετε το φάρμακο και ενημερώστε τον ογκολόγο σας.

 

Εκτός από τη χρήση φαρμάκων, υπάρχουν και άλλοι, πρακτικοί τρόποι, με τους οποίους μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας να αισθανθεί καλύτερα, μειώνοντας το αίσθημα της ναυτίας.


Πως μπορείτε να παραφυλαχθείτε από τη ναυτία που προκαλεί η χημειοθεραπεία:

 

Ενημερωθείτε κάνοντας ερωτήσεις:

-Ρωτήστε τον ογκολόγο σας να σας εξηγήσει το χημειοθεραπευτικό σχήμα (συνδυασμό φαρμάκων) που θα σας χορηγήσει και τις πιθανές του παρενέργειες.

-Μάθετε εάν τα φάρμακα αυτά είναι πιθανό να προκαλέσουν ναυτία και έμετο.

-Αν ναι, ανακαλύψτε πότε είναι πιο πιθανό να συμβεί αυτό και πόσο καιρό συνήθως διαρκεί. Για παράδειγμα, θα ξεκινήσει κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας; ώρες μετά; ημέρες μετά; και πόσο αναμένετε να διαρκέσει; Πιθανότατα θα αισθάνεστε καλύτερα κατά τις ημέρες που δεν υποβάλλεστε σε χημειοθεραπεία.

-Ρωτήστε τον ογκολόγο σας εάν θα πρέπει να σας συνταγογραφήσει κάποια φαρμακευτική αγωγή για την πρόληψη και τον έλεγχο της ναυτίας και του εμέτου. Μάθετε πώς, πότε, πόσο συχνά και για πόσο καιρό θα παίρνετε αυτά τα φάρμακα.

 

Τρόποι διαχείρισης της ναυτίας


Πρόληψη της ναυτίας.

Ένας τρόπος για να αποφύγετε τον εμετό είναι να αποφύγετε τη ναυτία. Δοκιμάστε τροφές ήπιες, εύκολες στην πέψη και ποτά που δεν θα αναστατώσουν το στομάχι σας.


Αυτές περιλαμβάνουν: φρυγανιά ή κριτσίνια, τοστ, ζωμό από κοτόπουλο, λαχανικά, βόειο κρέας, κοτόπουλο (ψητό χωρίς το δέρμα του), χυλοπίτες, πατάτες (βρασμένες), αλατισμένα κράκερς, λευκό ρύζι, άσπρο ψωμί, κομπόστες φρούτων, όπως μήλου, ροδάκινα, αχλάδια, ζελέ, γρανίτα, σορμπέ και γιαούρτι, ανθρακούχα ποτά που έχουν χάσει μεγάλο μέρος του ανθρακικού, χυμό cranberry ή σταφυλιών, τσάι, νερό. Η μέντα σε μορφή καραμέλας ή ροφήματος βοηθά κάποιους ανθρώπους.

Φάτε πριν αισθανθείτε πάρα πολύ πεινασμένοι. Φάτε ξηρά τρόφιμα όπως τα ξηρά δημητριακά, τοστ, ή κράκερ κυρίως το πρωί. Αποφύγετε τα βαριά, πλούσια σε λιπαρά γεύματα πριν από τη χημειοθεραπεία. Αν αισθάνεστε ναυτία και τάση προς έμετο σταματήστε να τρώτε και πάρτε από μπροστά σας το φαγητό ή οτιδήποτε σας επιδεινώνει τη τάση προς έμετο. Μόλις αισθανθείτε καλύτερα, ξεκινήστε και πάλι να τρώτε αργά κάτι διαφορετικό. Μην τρώτε τα αγαπημένα σας φαγητά κατά τη διάρκεια των ημερών με έντονη ναυτία και εμέτους. Δεν θα είναι πλέον τα αγαπημένα σας, εάν αρχίσετε να τα συνδέεται με επεισόδια ναυτίας και εμέτου.

  • Προγραμματίστε πότε είναι καλύτερο να φάτε. Μερικοί άνθρωποι αισθάνονται καλύτερα όταν τρώνε ένα ελαφρύ γεύμα ή σνακ πριν από τη χημειοθεραπεία. Άλλοι αισθάνονται καλύτερα όταν υποβάλλοντε σε χημειοθεραπεία με άδειο στομάχι (νηστικοί για 2 έως 3 ώρες πριν από τη θεραπεία). Μετά τη θεραπεία, περιμένετε τουλάχιστον 1 ώρα πριν να φάτε ή να πιείτε. Θα πρέπει να προσαρμόσετε τα γεύματά σας βάση της αντίδρασης και των αναγκών του οργανισμού σας.

  • Τρώτε μικρά γεύματα και σνακ. Αντί 3 μεγάλα γεύματα την ημέρα, μπορεί να αισθανθείτε καλύτερα, αν τρώτε 5-6 ή και περισσότερα μικρότερα γεύματα και σνακ. Μην πίνετε πολλά υγρά πριν ή κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Επίσης, ξεκουραστείτε αλλά μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό.

  • Καταναλώστε τρόφιμα και ποτά που είναι ζεστά ή δροσερά (όχι καυτά ή παγωμένα). Δώστε χρόνο στα καυτά φαγητά και ροφήματα να κρυώσουν, ή εάν είναι πολύ ζεστά κάντε τα πιο δροσερά με την προσθήκη πάγου. Βγάλτε από το ψυγείο τα παγωμένα φαγητά 1 ώρα πριν φάτε ή ζεστάνετέ τα ελαφρώς σε φούρνο μικροκυμάτων. Πιείτε αναψυκτικά τύπου κόκα-κόλα, σπράιτ ή άλλα, που δεν είναι παγωμένα και έχουν χάσει μεγάλο μέρος του ανθρακικού τους.

 

Τρώτε 5 ή 6 μικρότερα γεύματα καθημερινά αντί για 3 μεγάλα γεύματα.

 

  • Κρατήστε μακριά σας τα τρόφιμα και ποτά με έντονες οσμές και αερίζετε καλά το σπίτι. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται ο καφές, τα ψάρια, τα κρεμμύδια, το σκόρδο, και άλλα τρόφιμα κυρίως κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος. Κάθε άνθρωπος ενοχλείτε από διαφορετικές οσμές, αλλά μην σας φανεί περίεργο εάν κάποιες οσμές, ευχάριστες για εσάς στο παρελθόν, σας είναι πλέον δυσάρεστες και επιδεινώνουν το αίσθημα της ναυτίας.

Ζητήστε από κάποιον άλλον να σας μαγειρεύει ή παραγγέλνετε φαγητό από έξω.

  • Μην ξαπλώνετε για τουλάχιστον δύο ώρες μετά το φαγητό. Ξεκουραστείται σε καθιστή θέση ή εάν ξαπλώσετε φροντίστε το κεφάλι σας να βρίσκεται σε ψηλότερο επίπεδο.

Φρέσκος αέρας και φαρδιά ρούχα μπορεί να είναι χρήσιμα μετά το φαγητό.  

Η άσκηση μετά το φαγητό μπορεί να επιβραδύνει την πέψη και να αυξήσει τη δυσφορία.

  • Αποφύγετε την καφεΐνη και το κάπνισμα.

  • Χαλαρώστε πριν από τη θεραπεία. 

Μπορεί να αισθανθείτε λιγότερη ναυτία, εάν μπορείτε να χαλαρώσετε πριν και κατά τη διάρκεια κάθε χημειοθεραπευτικής αγωγής. Μπορείτε κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας να διαβάσετε ένα βιβλίο να ακούσετε μουσική ή να ασχοληθείτε με κάτι που αγαπάτε και σας ηρεμεί.

  • Όταν αισθάνεστε ναυτία, αναπνέετε βαθιά και αργά ή πάρτε λίγο καθαρό αέρα. 

  • Διάσπαση της προσοχής:

Χαλαρώστε και προσπαθήστε να κρατήσετε μακριά από το μυαλό σας τη χημειοθεραπεία. Ακούστε χαλαρωτική μουσική ή δείτε ταινίες που θα σας χαλαρώσουν ή θα σας διασκεδάσουν κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας σας ή φέρτε μαζί σας ένα αγαπημένο πρόσωπο ή φίλο για να σας κρατά συντροφιά. 

  • Συζητήστε με τον ογκολόγο σας. Μπορεί να σας δώσει φάρμακα τα οποία θα βοηθήσουν στην πρόληψη της ναυτίας κατά τη διάρκεια και μετά τη χημειοθεραπεία. Μην ξεχάσετε να πάρετε αυτά τα φάρμακα, όπως σας συνέστησε και ενημερώστε τον ογκολόγο σας εάν αυτά δεν έχουν αποτέλεσμα.

  • Καταναλώστε γρανίτες ή πάγο κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας.

  • Ξεπλένετε το στόμα σας πριν και μετά το φαγητό. Αν το στόμα σας έχει άσχημη γεύση, δοκιμάστε καραμέλες με γεύση μέντας ή λεμόνι.

  • Αν έχετε πρωινή ναυτία, έχετε πάντα κρακεράκια στο κομοδίνο σας για και φάτε ένα-δυο προτού σηκωθείτε.

  • Υγρά: Πίνετε αρκετά υγρά καθόλη τη διάρκεια της ημέρας όπως νερό και χυμούς αργά με καλαμάκι. Οι περισσότεροι άνθρωποι που υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία πρέπει να πίνουν τουλάχιστον δύο λίτρα υγρών την ημέρα. Ρωτήστε τον ογκολόγο σας εάν αυτό ισχύει και για εσάς. Εάν κάνετε εμετό είναι σημαντικό να αντικαθηστάται τα υγρά που χάνονται για να αποφύγετε την αφυδάτωση. Αποφύγετε την κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια των γευμάτων. 

  • Μερικοί ασθενείς με ναυτία προτιμούν να μην βλέπουν φαγητό παρά μόνο όταν είναι ώρα να φάνε.

  • Τροφές που μπορούν να επιδεινώσουν τη ναυτία σας:

Λιπαρές, τηγανητές ή πικάντικες τροφές

Καραμέλες, κέικ, βαριά γλυκίσματα

Τροφές με δυνατή οσμή

 

Προσπαθήστε να εντοπίσετε τις ώρες, τις τροφές, τις οσμές ή τις περιστάσεις που προκαλούν τη ναυτία. Αν είναι δυνατό, αλλάξτε το πρόγραμμα ή το διαιτολόγιό σας ώστε να αποφύγετε αυτά τα οποία την προκαλούν.

 

Εάν κάνετε εμετό:

  • Μην φάτε και μην πιείτε τίποτα μέχρι να θέσετε υπό έλεγχο τον έμετο.

  • Μετά τον έμετο, καθίστε με τον κορμό όρθιο και σκύψτε προς τα εμπρός.

  • Μόλις θέσετε υπό έλεγχο τον έμετο, προσπαθήστε να πιείτε μικρές ποσότητες λεπτόρρευστων υγρών όπως χυμό κράνμπερι, χλιαρό ζωμό ή αναψυκτικά χωρίς ανθρακικό (τα ανθρακούχα ποτά προκαλούν συχνά ρέψιμο το οποίο μπορεί να προκαλέσει εκ νέου έμετο).

  • Αφού διαπιστώσετε ότι μπορείτε να κρατήσετε στο στομάχι σας αυτά τα υγρά, δοκιμάστε να φάτε μικρές ποσότητες μαλακών τροφών όπως κρέμες, γιαούρτι ή ζελέ.

  • Αφού φτάσετε και σε αυτό το στάδιο, αρχίστε σταδιακά να δοκιμάζετε άλλου είδους φαγητά μέχρι να επανέλθετε στο κανονικό σας διαιτολόγιο.

 

Πότε να αναζητήσετε τον ογκολόγο σας.

Η ναυτία και ο εμετός μπορεί να προκληθεί και από άλλες ιατρικές καταστάσεις που δεν σχετίζονται με τη χημειοθεραπεία. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να καλέσετε τον ογκολόγο σας εάν:

Συνεχίσετε να υποφέρετε από ναυτία και τάση προς έμετο, παρά τη λήψη αντιεμετικών φαρμάκων.

Η ναυτία παρεμβαίνει με την ικανότητά σας να φάτε και να λάβετε τα φάρμακά σας.

Κάνετε εμετό 3-4 φορές σε διάστημα 24 ωρών.

Έχετε πόνο ή πρήξιμο στο στομάχι.

Αν παρουσιάζετε παρενέργειες της αντιεμετικής φαρμακευτικής αγωγής.


Ερωτήσεις προς τον ογκολόγο σας:

1.Ποιές παρενέργειες θα παρουσιάσω και πότε θα πρέπει να έρθω σε επικοινωνία μαζί σας;

2.Πότε θα αρχίσω να αισθάνομαι ναυτία;
3.Πόσο θα διαρκέσει;

4.Ποιά φάρμακα μπορούν να με βοηθήσουν;

5.Πως και πότε πρέπει να πάρω τα αντιεμετικά φάρμακα;
6.Ποιάτρόφιμαθα πρέπει νατρώωπερισσότερο;
7.Πόσαυγράθα πρέπει ναπροσπαθήσωναπίνωκαθημερινά;
9.Έχει νόημα και εάν ναι, εσείς μπορείτε να μου συστήσετε κάποιο διατροφολόγο, ώστε να μάθω περισσότερασχετικά με το ποιάτρόφιμα μπορώ να τρώω;