Σε αυτή τη σελίδα

 

Καρκίνος παγκρέατος

Συχνότητα του καρκίνου του παγκρέατος

Παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος

 

 

Καρκίνος παγκρέατος

 

Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι από τις σοβαρότερες μορφές καρκίνου στον άνθρωπο. Είναι μια ασθένεια στην οποία καρκινικά κύτταρα δημιουργούνται από τον φυσιολογικό παγκρεατικό ιστό.

 

 

Συχνότητα του καρκίνου του παγκρέατος

 

Είναι η τέταρτη συχνότερη αιτία θανάτων λόγω καρκίνου παρά το γεγονός ότι αποτελεί μόνο το 2% του συνόλου των καρκίνων που εκδηλώνονται κάθε χρόνο.

Στην Ευρώπη ο παγκρεατικός καρκίνος είναι ο έβδομος σε συχνότητα καρκίνος.

Στην Ευρωπαϊκή ένωση, 10.5 περίπου άνθρωποι ανά 100.000 διαγιγνώσκονται με καρκίνο του παγκρέατος κάθε χρόνο και αποτελεί αιτία θανάτου για περίπου 77.000 ανθρώπους κάθε χρόνο. Αυτό δυστυχώς σημαίνει πως καθημερινά, μόνο στην Ευρώπη, περισσότεροι από 200 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από καρκίνο του παγκρέατος.

Η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος αυξάνεται με την ηλικία, και η πλειονότητα των περιστατικών διαγιγνώσκονται άνω της ηλικίας των 65 ετών.

Επειδή η ασθένεια συχνότερα παραμένει χωρίς συμπτώματα για αρκετό καιρό, η διάγνωση συνήθως γίνεται όταν ο όγκος έχει επεκταθεί είτε τοπικά γύρω από το πάγκρεας είτε σε άλλα όργανα.

 

 

Παράγοντες κινδύνου

 

Για τους περισσότερους ασθενείς, τα αίτια ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος παραμένουν άγνωστα.

Οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του παγκρέατος (90%) θεωρούνται ότι δεν σχετίζονται με κάποιο παράγοντα κινδύνου. Παρόλα αυτά κάποιοι παράγοντες κινδύνου έχουν αναγνωριστεί.

 

Τι είναι ένας παράγοντας κινδύνου; 

Ως παράγοντας κινδύνου αναφέρεται οτιδήποτε αυξάνει τη πιθανότητα ανάπτυξης μιας συγκεκριμένης πάθησης. Για παράδειγμα η ηλικία είναι ένας παράγοντας πού αυξάνει τη πιθανότητα ανάπτυξης πολλών ειδών καρκίνου. Οι περισσότεροι άνθρωποι που παρουσιάζουν καρκίνο είναι πάνω από 65 ετών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι είναι άνω των 65 θα παρουσιάσουν καρκίνο.

 Η παρουσία, επομένως, ενός συγκεκριμένου παράγοντα κινδύνου δεν είναι καθοριστική για την ανάπτυξη μιας πάθησης, καθώς και η απουσία του δεν σημαίνει ότι αυτή δεν θα αναπτυχθεί ποτέ.

 

Αίτια ανάπτυξης και παράγοντες κινδύνου του καρκίνου του παγκρέατος

Γνωρίζουμε ότι κάποιες ιατρικές καταστάσεις, συνήθειες της καθημερινής μας ζωής αλλά και κληρονομικοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος.

 

Οι πιο κοινοί παράγοντες κινδύνου του παγκρεατικού καρκίνου είναι:

 

- Γονίδια (το γενετικό υλικό που κληρονομούμε από τους γονείς μας και μεταφέρουμε στα παιδιά μας):

•             Ορισμένες γονιδιακές μεταλλάξεις είναι γνωστό ότι σχετίζονται με τον καρκίνο του παγκρέατος.

•             Σπάνια κληρονομικά σύνδρομα όπως η κληρονομική παγκρεατίτιδα, το σύνδρομο Peutz- Jeghers, το οικογενές σύνδρομο άτυπων πολλαπλών σπίλων – μελάνωμα (FAMMM), το σύνδρομο κληρονομικού καρκίνου μαστού και ωοθηκών και ο κληρονομικός μη-πολυποδοειδής καρκίνος του παχέος εντέρου (HNPCC ή σύνδρομο Lynch) συνδυάζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης παγκρεατικού καρκίνου.

 

Ο όρος “κληρονομικός” αναφέρεται σε γενετικά χαρακτηριστικά που κληρονομούνται από γενεά σε γενεά από μέλη της ίδιας οικογένειας. Η ύπαρξη πρώτου βαθμού (γονείς ή αδέρφια) ή δεύτερου βαθμού συγγενών (θείοι, θείες ή ξαδέρφια) που έχουν προσβληθεί από παγκρεατικό καρκίνο αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξής του.

 

Υπολογίζεται ότι το 5 με 10% των παγκρεατικών καρκίνων μπορεί να έχει μία οικογενή εμφάνιση

 

- Κάπνισμα: 25% των ασθενών με παγκρεατικό καρκίνο είναι ή ήταν μακροχρόνιοι καπνιστές. Αυτή η συνήθεια έχει μεγαλύτερη επίδραση εάν ο ασθενής έχει κάποιο από τα προαναφερθέντα γενετικά σύνδρομα.

 

- Ηλικία:

Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος αυξάνει με την ηλικία. Οι περισσότεροι άνθρωποι που αναπτύσσουν καρκίνο του παγκρέατος είναι ηλικίας άνω των 45. Στην πραγματικότητα, το 90% είναι ηλικίας άνω των 55 ετών και το 70% είναι ηλικίας άνω των 65. Ωστόσο, ενήλικες κάθε ηλικίας μπορούν να διαγνωστούν με καρκίνο του παγκρέατος.

 

-Παχυσαρκία και διατροφή:

Η τακτική κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος είναι ένας παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος. Η έρευνα έχει δείξει ότι οι παχύσαρκοι και υπέρβαροι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες, έχουν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του παγκρέατος.

Η χρόνια, βαριά χρήση αλκοόλ μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος, πιθανότατα προκαλώντας επαναλαμβανόμενα επεισόδια παγκρεατίτιδας.

 

- Χρόνια παγκρεατίτιδα:

Η χρόνια παγκρεατίτιδα, μετά τη πάροδο κάποιων δεκαετιών, αυξάνει τον κίνδυνο αδενοκαρκινώματος του παγκρέατος. Αυτός ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνυπάρχουν το κάπνισμα και γενετικοί παράγοντες.

 

-Χημικές ουσίες:

Η έκθεση σε ορισμένα χημικά, όπως φυτοφάρμακα, βενζόλιο και άλλα χημικά παράγωγα πετρελαίου και ορισμένες χρωστικές μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος.

 

-Βακτήρια:

Ένα γνωστό βακτήριο που ονομάζεται Helicobacter pylori, προκαλεί φλεγμονή και έλκη του στομάχου και αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου. Το ίδιο βακτήριο μπορεί να αυξήσει επίσης τον κίνδυνο ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος, αν και ο κίνδυνος δεν είναι τόσο υψηλός όσο ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου.

 

- Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του καρκίνου του παγκρέατος και του σακχαρώδη διαβήτη, ωστόσο είναι πιθανότερο ο διαβήτης, σε κάποιες περιπτώσεις, να αποτελεί πρώιμη εκδήλωση του παγκρεατικού καρκίνου και όχι προδιαθεσικό παράγοντα.

 

- Υπάρχει η υποψία ότι η υψηλή κατανάλωση κόκκινου και κατεργασμένου κρέατος συνδυάζονται με έναν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παγκρεατικού καρκίνου, αλλά τα στοιχεία δεν είναι ισχυρά.