Ο καρκίνος ουροδόχου κύστης είναι από τις συχνότερες κακοήθειες του ουροποιητικού και παρουσιάζεται κυρίως σε ανθρώπους άνω των 60 ετών. Η εμφάνιση του συνοδεύεται συχνά από προειδοποιητικά συμπτώματα και επομένως σε πολλές περιπτώσεις θα διαγνωστεί σε πολύ αρχικό στάδιο ή με τη μορφή μιας προ-καρκινικής βλάβης, όπως τα θηλώματα της ουροδόχου κύστης. Παρόλα αυτά, δυστυχώς έχει την τάση να επανεμφανίζεται (υποτροπή) καθώς είναι ένας ιδιαίτερα επιθετικός καρκίνος. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή σταδιοποίηση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την επιβίωση και τα ποσοστά πλήρους ίασης των ασθενών. Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε τα αίτια, τα συμπτώματα, τις διαθέσιμες θεραπείες, αλλά και τη σημασία της πρόληψης και της τακτικής παρακολούθησης.

Τι είναι ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης

Ο καρκίνος ουροδόχου κύστης είναι μια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό και ανάπτυξη μη φυσιολογικών κυττάρων στο τοίχωμα της Ουροδόχου Κύστης. Εάν δε θεραπευθεί άμεσα και σωστά, τα κύτταρα που πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα μπορούν να εξαπλωθούν και πέραν της ουροδόχου κύστης, είτε στα γειτονικά όργανα και ιστούς είτε σε άλλα απομακρυσμένα όργανα του σώματος, όπως το συκώτι, τους πνεύμονες, τα οστά και τον εγκέφαλο μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται μετάσταση.

Το 2024 διαγνώστηκαν στην Ελλάδα περίπου 5.100 άνθρωποι (615.000 παγκοσμίως) με καρκίνο κύστης, ενώ παράλληλα είχαμε και περίπου 1.500 θανάτους. Η συχνότητα εμφάνισης στους άντρες είναι περίπου 4 φορές μεγαλύτερη απ’ ότι στις γυναίκες. Είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος του ουροποιητικού συστήματος μετά τον καρκίνο του προστάτη, ενώ είναι πολύ συχνότερος από τον καρκίνο του νεφρού, ουρητήρων και ουρήθρας. 

Το 85% των περιπτώσεων εμφανίζεται σε ηλικίες άνω των 60 ετών.

Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου

Είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, η ανάπτυξη του οποίου οφείλεται στο κάπνισμα. Οι καπνιστές έχουν έως και 6 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο σε σχέση με τους μη καπνιστές.

Επιπλέον παράγοντες κινδύνου είναι:

• Τα καλοήθη θηλώματα ουροδόχου κύστης (μόρφωμα στην ουροδόχο κύστη), τα οποία μετά από χρόνια μπορούν να μετατραπούν σε καρκίνο. 
• Η έκθεση σε χημικές ουσίες, για παράδειγμα η κατανάλωση νερού που περιέχει αρσενικό, καθώς αγροτικές, μεταλλευτικές και βιομηχανικές δραστηριότητες μπορούν να μολύνουν το νερό με αρσενικό. 
• Επίσης, η έκθεση σε χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία πλαστικών, χημικών και κατεργασίας μετάλλων.
• Επαναλαμβανόμενες χρόνιες λοιμώξεις του ουροποιητικού

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης είναι ιάσιμος στους ανθρώπους που θα διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο και επομένως εκείνοι που παρουσιάζουν παράγοντες κινδύνου, πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά. 

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου της ουροδόχου κύστης

Βασικό σύμπτωμα

Το συνηθέστερο σύμπτωμα και το οποίο εμφανίζεται από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης του Καρκίνου της Ουροδόχου κύστης ( 80% των περιπτώσεων) είναι η παρουσία αίματος στα ούρα (αιματουρία), ακόμα και εάν δεν είναι επαναλαμβανόμενη, δηλαδή μπορεί να παρουσιαστεί μια μόνο φορά. 

Ανάλογα με την ένταση της αιμορραγίας τα ούρα μπορεί να φαίνονται έντονα κόκκινα ή ροζ. Λόγω της έγκαιρης εμφάνισης αυτού του συμπτώματος, το 75% των καρκίνων της ουροδόχου κύστης θα διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο.

Σε πολλές περιπτώσεις, η αιματουρία δεν είναι εμφανής κατά τη διάρκεια της ούρησης και μπορεί να διαγνωστεί μόνον εργαστηριακά, με μια γενική εξέταση ούρων. 

Η αιματουρία στις γυναίκες προεμμηνοπαυσιακής ηλικίας  μπορεί εύκολα να αποδοθεί στην περίοδο, καθυστερώντας τη διάγνωση.

Σε πιο προχωρημένα στάδια, μπορεί να παρουσιάσει περισσότερα συμπτώματα:

Συμπτώματα που οφείλονται στην τοπική επέκταση της νόσου:

• Συχνοουρία (συχνή ούρηση),
• Επιτακτική ούρηση (η έντονη ανάγκη για ούρηση),
• Πόνο ή αίσθημα καύσου κατά την ούρηση,
• Ακράτεια ούρων (αδυναμία ελέγχου της ουροδόχου κύστης)

Συμπτώματα που οφείλονται στην παρουσία μεταστάσεων σε άλλα όργανα:

• Ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• Πόνος στη μέση ή στην κοιλιά,
• Εύκολη κόπωση/αδυναμία
• Μια ουρολοίμωξη που επιμένει ή που υποτροπιάζει επανειλημμένα παρά τη χορήγηση θεραπείας με αντιβιοτικά
• Βήχα, αιμόπτυση και δύσπνοια από πνευμονικές μεταστάσεις,
• Ηπατική δυσλειτουργία ή πόνο στο συκώτι από ηπατικές μεταστάσεις,
• Έντονο πόνο στα οστά λόγω οστικών μεταστάσεων,
• Πονοκέφαλο, επιληπτικές κρίσεις, αδυναμία των άκρων (χέρια, πόδια), απώλεια ισορροπίας, απώλεια μνήμης, δυσκολία στην ομιλία από εγκεφαλικές μεταστάσεις.

Διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης

Η διάγνωση μπορεί να γίνει:

1. πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων μέσω ενός τυχαίου ή τακτικού απεικονιστικού ελέγχου (αξονική τομογραφία, υπερηχογράφημα κοιλιάς) ή
2. μετά από την εμφάνιση συμπτωμάτων τα οποία θα οδηγήσουν τον ασθενή, συνήθως σε παθολόγο ή ουρολόγο.

Στην περίπτωση που ο καρκίνος ουροδόχου κύστης διαγνωστεί λόγω απώλειας αίματος με τα ούρα ή συμπτωμάτων που προέρχονται από την ουροδόχο κύστη (δυσουρικά ενοχλήματα), οι αρχικές εξετάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν: 

• Εξετάσεις αίματος, 
• Γενική εξέταση ούρων με ή χωρίς καλλιέργεια ούρων και 
• Υπερηχογράφημα νεφρών-ουρητήρων κύστεως καθώς η απώλεια αίματος μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε από τα όργανα του ουροποιητικού συστήματος, δηλαδή νεφρούς, ουρητήρες ή ουροδόχο κύστη.

Κυστεοσκόπηση: Βασική Εξέταση για Επιβεβαίωση

Εάν το υπερηχογράφημα αναδείξει βλάβη στο τοίχωμα της κύστης, ο ουρολόγος προχωρά σε κυστεοσκόπηση:

• Επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του εσωτερικού της κύστης
• Μας δίνει τη δυνατότητα ολικής αφαίρεσης της βλάβης ή λήψης δειγμάτων για βιοψία

Μόνο η ιστολογική εξέταση του δείγματος που θα πάρουμε μέσω της κυστεοσκόπησης μπορεί να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει την ύπαρξη κακοήθειας με ακρίβεια 100%.

Σε περίπτωση που τα πρώτα συμπτώματα σχετίζονται με μεταστατική νόσο, τότε οι απαραίτητες εξετάσεις περιλαμβάνουν:

• Αξονική και μαγνητική τομογραφία
• PET/CT scan
• Σπινθηρογράφημα οστών

Ο στόχος των εξετάσεων είναι:

• Να έχουμε γενική εικόνα της συνολικής έκτασης της νόσου
• Να εντοπίσουμε το κατάλληλο σημείο για βιοψία ώστε να τεκμηριωθεί η τελική διάγνωση

Σταδιοποίηση και στάδια

Εφόσον ο καρκίνος στην ουροδόχο κύστη επιβεβαιωθεί ιστολογικά (δηλαδή στο δείγμα που πάρθηκε κατά τη βιοψία) ακολουθεί η Σταδιοποίηση, δηλαδή η εξακρίβωση της έκτασης του καρκίνου:

• εάν βρίσκεται μόνον στην ουροδόχο κύστη (τοπικός), 
• εάν έχει εξαπλωθεί σε λεμφαδένες ή σε ιστούς γύρω από την κύστη (τοπικά προχωρημένος) ή 
• εάν έχει εξαπλωθεί και σε άλλα όργανα του σώματος (μεταστατικός). 

Η σταδιοποίηση περιλαμβάνει έναν πλήρη απεικονιστικό και αιματολογικό έλεγχο.

Το αποτέλεσμα της σταδιοποίησης θα καθορίσει το στάδιο του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, το οποίο με τη σειρά του θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα τον προσεγγίσουμε θεραπευτικά.

Τα στάδια στον καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης

Οι ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης διαχωρίζονται σε 2 ομάδες ανάλογα με το βάθος διήθησης του καρκίνου στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης:

Μη διηθητικός καρκίνος της ουροδόχου κύστης

Όταν ο όγκος είναι επιφανειακός και δεν προσβάλει (διηθεί) τον μυ της κύστης και περιλαμβάνει το στάδιο 0 (καρκίνωμα in situ και όγκο Τα) και το στάδιο 1 (Τ1), τα οποία περιγράφονται αναλυτικά στο άρθρο “Σταδιοποίηση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης”.

Διηθητικός καρκίνος της ουροδόχου κύστης

Περιλαμβάνει τα στάδια 2,3 και 4.

• Στάδιο 2 καρκίνου της ουροδόχου κύστης: 

Ο καρκίνος έχει επεκταθεί στον μυϊκό χιτώνα της ουροδόχου κύστης.

• Στάδιο 3 καρκίνου της ουροδόχου κύστης: 

Αποκαλείται και τοπικά προχωρημένος καρκίνος της ουροδόχου κύστης και έχει επεκταθεί κατά συνέχεια, σε ιστούς όργανα και λεμφαδένες γύρω από την κύστη

• Στάδιο 4 καρκίνου της ουροδόχου κύστης:

Ο καρκίνος σταδίου 4 αποκαλείται και μεταστατικός καρκίνος ή καρκίνος τελικού σταδίου και  έχει επεκταθεί σε απομακρυσμένους λεμφαδένες και όργανα του σώματος, όπως στους πνεύμονες, το συκώτι, τα οστά ή τον εγκέφαλο.

Εάν ο όγκος είναι μόνον επιφανειακός χωρίς να διηθεί σε βάθος το τοίχωμα, τότε η θεραπεία είναι αποκλειστική ευθύνη του ουρολόγου με τοπική αφαίρεση και εγχύσεις φαρμάκου στο εσωτερικό της κύστης. Εάν ο όγκος διηθεί σε βάθος το τοίχωμα, τότε στο σύνολο της θεραπείας πρέπει να εμπλακεί και ο ογκολόγος.

Τύποι καρκίνου της ουροδόχου κύστης και ιστολογικά χαρακτηριστικά

Η ουροδόχος κύστη στο σύνολό της αποτελείται από διάφορους τύπους κυττάρων, το καθένα με διαφορετική λειτουργία.

Ανάλογα με τον τύπο του φυσιολογικού κυττάρου από το οποίο προέρχεται το καρκινικό κύτταρο, χαρακτηρίζουμε ιστολογικά και τον τύπο του καρκίνου της ουροδόχου κύστης.

Ο κάθε τύπος καρκίνου:

• Έχει διαφορετική βιολογική συμπεριφορά
• Παρουσιάζει διαφορετική πρόγνωση και εξέλιξη
• Απαιτεί συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση

Η ιστολογική κατάταξη του καρκίνου της ουροδόχου κύστης είναι καθοριστική για:

• Την πρόγνωση
• Τη θεραπευτική στρατηγική
• Τον σχεδιασμό της παρακολούθησης

Συχνότεροι Ιστολογικοί Τύποι Καρκίνου της Ουροδόχου Κύστης

1. Ουροθηλιακό Καρκίνωμα (ή Καρκίνωμα του Μεταβατικού Επιθηλίου) – 90%

Ο συχνότερος τύπος καρκίνου της ουροδόχου κύστης (90% των περιπτώσεων). Προέρχεται από τα κύτταρα που επενδύουν εσωτερικά το τοίχωμα της κύστης.

• Εμφανίζεται συχνότερα σε καπνιστές και ηλικιωμένα άτομα

2. Καρκίνωμα Πλακώδους Επιθηλίου – 7%

Προέρχεται από πλακώδη κύτταρα, τα οποία δεν υπάρχουν φυσιολογικά στην κύστη αλλά εμφανίζονται μετά από χρόνιο ερεθισμό (π.χ. λίθοι, χρόνια φλεγμονή).

• Συχνότερο σε περιοχές με παρασιτικές λοιμώξεις (π.χ. σχιστοσωμίαση)
• Έχει συνήθως πιο επιθετική συμπεριφορά από το ουροθηλιακό

3. Αδενοκαρκίνωμα – 2%

Πολύ σπάνιος τύπος καρκίνου της ουροδόχου κύστης. Προέρχεται από αδενικά κύτταρα που παράγουν βλέννη.

4. Σάρκωμα της Ουροδόχου Κύστης – 1%

Αναπτύσσεται από τους μυς του τοιχώματος της κύστης, είναι σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επιθετικό και εμφανίζεται σε νεότερες ηλικίες 

Το θηλωμα ουροδοχου κυστης, δεν αποτελεί ιστολογικό τύπο καρκίνου της κύστης καθώς είναι μια προ-καρκινική (καλοήθης) βλάβη και δεν επηρεάζει το προσδόκιμο ζωής. 

Θεραπεία για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης

Έχοντας τα αποτελέσματα της ιστολογικής διάγνωσης, της σταδιοποίησης, του αιματολογικού ελέγχου και — για τον μεταστατικό καρκίνο — του μοριακού-γονιδιακού ελέγχου, γίνεται ένας συνολικός θεραπευτικός σχεδιασμός.

Σε αυτόν καθορίζονται:

• Οι πιθανές θεραπευτικές επιλογές
• Ο χρόνος στον οποίο η κάθε μια εφαρμόζεται 

… αφού αξιολογήσουμε:

• Την κλινική κατάσταση του ασθενούς
• Την πιθανή συνοσηρότητα

Κάθε στάδιο καρκίνου της ουροδόχου κύστης έχει ξεχωριστή θεραπευτική προσέγγιση, όπως περιγράφεται αναλυτικά στο άρθρο: “Θεραπευτικές επιλογές ανάλογα με το στάδιο του καρκίνου της Ουροδόχου Κύστης”.

Στάδια 0 και 1: Τοπική Θεραπεία

Η θεραπεία των σταδίων 0 και 1 αφορά αποκλειστικά τον ουρολόγο και περιλαμβάνει:

• Τοπική εξαίρεση του όγκου (π.χ. διουρηθρική αφαίρεση- TURBT) και
• Συνήθως επαναλαμβανόμενες ενδοκυστικές εγχύσεις φαρμάκων (π.χ. BCG ή χημειοθεραπεία)

Στάδια 2 και 3: Συνδυαστική Συστηματική και Χειρουργική Προσέγγιση

Για τα στάδια 2 και 3, η θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως:

• Προεγχειρητική ενδοφλέβια χημειοθεραπεία
• Σε κάποιες περιπτώσεις συνδυαστικά με ακτινοθεραπεία ή ανοσοθεραπεία
• Ο στόχος αυτών είναι να οδηγηθούμε σε ασφαλή και αποτελεσματική χειρουργική αφαίρεση της κύστης (Ριζική ή μερική κυστεκτομή)

Μετά τη χειρουργική επέμβαση, ανάλογα με την ανταπόκριση, μπορεί να συνεχιστεί η χορήγηση ανοσοθεραπείας

Στάδιο 4 – Μεταστατικός Καρκίνος: Συνδυαστική και Εξατομικευμένη Προσέγγιση

Ο θεραπευτικός σχεδιασμός για τον μεταστατικό καρκίνο της ουροδόχου κύστης (στάδιο 4) παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον αλλά και σημαντικό βαθμό δυσκολίας.

Αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση χημειοθεραπείας, ανοσοθεραπεία, και στοχευμένης θεραπείας, οι οποίες παρότι έχουν βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση, όταν ο στόχος μας είναι η πλήρης ίαση του ασθενούς, συνήθως δεν επαρκούν και επομένως

Απαιτείται:

• Ακριβής αξιολόγηση της θέσης και της έκτασης κάθε μεταστατικής εστίας και
• Συνδυασμός της συστηματικής θεραπείας με τις κατάλληλες τοπικές θεραπείες 

Πρόγνωση και παράγοντες επιβίωσης

 Τι επηρεάζει την πρόγνωση

Η πρόγνωση (εξέλιξη) του καρκίνου της ουροδόχου κύστης εξαρτάται από:

• Το στάδιο του καρκίνου, το εάν δηλαδή ο καρκίνος είναι επιφανειακός ή διηθεί το τοίχωμα της ουροδόχου κύστης και εάν έχει εξαπλωθεί πέραν της κύστης σε γειτονικά όργανα ή σε άλλα σημεία του σώματος.
• Τον ιστολογικό τύπο και τον βαθμό κακοήθειας (Grade 1, 2 και 3) των καρκινικών κυττάρων της ουροδόχου κύστης.
• Την ηλικία του ασθενούς και τη γενική κατάσταση της υγείας του.

Στατιστικά επιβίωσης

Ανάλογα με το στάδιο του καρκίνου της Ουροδόχου Κύστης, το προσδόκιμο ζωής αλλάζει σε μεγάλο βαθμό, με τη διάρκεια ζωής να είναι ιδιαίτερα υψηλή στα αρχικά στάδια ενώ στον μεταστατικό καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης φαίνεται να είναι περιορισμένη.

Τα τελευταία χρόνια, έχοντας τροποποιηθεί πλήρως ο τρόπος της συνολικής θεραπευτικής προσέγγισης στον μεταστατικό καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης, η συνολική επιβίωση παρουσιάζει μεγάλη βελτίωση καθώς πλέον μπορούμε να οδηγήσουμε σε πλήρη ίαση ακόμα και ασθενείς με εκτεταμένο και μεταστατικό καρκίνο.

Η διάρκεια ζωής με καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης, μετράται στατιστικά με την 5ετή επιβίωση, δηλαδή πόσοι στους 100 ασθενείς θα βρίσκονται στη ζωή, 5 χρόνια μετά τη διάγνωση.

Καρκίνος της Ουροδόχου Κύστης – προσδόκιμο ζωής

• Μη διηθητικός καρκίνος ουροδόχου κύστης: Παρουσιάζει μεγάλο προσδόκιμο ζωής, με 5ετή επιβίωση μεγαλύτερη από 90%.
• Στάδιο 2: Παρουσιάζει επίσης μεγάλο προσδόκιμο ζωής, με 5ετή επιβίωση 70%.
• Στάδιο 3: με 5ετή επιβίωση 40%.
• Μεταστατικός καρκίνος (4ο στάδιο – τελευταίο στάδιο – επιθετικός καρκίνος) προσδόκιμο ζωής: Ο καρκίνος της Ουροδόχου Κύστης σταδίου 4, παρουσιάζει στατιστικά πολύ περιορισμένο προσδόκιμο ζωής, με 5ετή επιβίωση μικρότερη από 10%.

Πώς πρέπει να ερμηνεύονται τα στατιστικά δεδομένα επιβίωσης;

Το ποσοστό επιβίωσης είναι ένας γενικός στατιστικός μέσος όρος. Στην πράξη, δε λαμβάνει υπόψη τις νεότερες θεραπευτικές εξελίξεις και δεν περιλαμβάνει την έννοια της εξατομικευμένης θεραπείας. 

Η εμπειρία δείχνει ότι κάθε ασθενής παρουσιάζει συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες της μεταστατικής του νόσου, τις οποίες όταν καταφέρουμε να εντοπίσουμε θα έχουμε τη δυνατότητα να θεραπεύσουμε τον κάθε ασθενή με διαφορετικό και συγκεκριμένο τρόπο ώστε να οδηγηθούμε στην παράταση της επιβίωσης ή και την πλήρη ανταπόκριση

Παρακολούθηση και πρόληψη υποτροπών στον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης

Η ουροδόχος κύστη είναι ένα όργανο υψηλού κινδύνου για υποτροπές (επανεμφάνιση) μετά τη θεραπεία του καρκίνου, ιδιαίτερα στα πρώιμα στάδια. Για τον λόγο αυτό, η τακτική παρακολούθηση και η εφαρμογή συγκεκριμένων μεθόδων πρόληψης της υποτροπής αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής αντιμετώπισης.

Γιατί είναι αναγκαία η παρακολούθηση;

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης, ακόμη και όταν έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς, έχει υψηλά ποσοστά υποτροπής — ειδικά στα μη διηθητικά στάδια (στάδιο 0 και 1).

Έως και 50–70% των ασθενών μπορεί να εμφανίσουν νέα εστία καρκίνου στο ίδιο ή άλλο σημείο της κύστης μέσα στα πρώτα 5 χρόνια.

Πρωτόκολλα παρακολούθησης

Η συχνότητα και ο τύπος των εξετάσεων εξαρτώνται από το στάδιο και τον βαθμό κακοήθειας του αρχικού όγκου και το εάν υπάρχουν πολλαπλές υποτροπές στο ιστορικό

Συνήθεις εξετάσεις παρακολούθησης:

• Κυστεοσκόπηση (κάθε 3–6 μήνες για τα πρώτα 2 έτη)
• Απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα, αξονική/μαγνητική τομογραφία)
• Κυτταρολογική εξέταση ούρων
• Γενική εξέταση ούρων

Πώς γίνεται η πρόληψη υποτροπών;

Η πρόληψη (δηλαδή η μείωση της πιθανότητας επανεμφάνισης του καρκίνου) βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

1. Ενδοκυστικές εγχύσεις φαρμάκων
2. Τροποποίηση παραγόντων κινδύνου

1. Ενδοκυστικές θεραπείες:

Χορηγούνται σε ασθενείς με μη διηθητικό καρκίνο (κυρίως στάδιο 0 και 1). Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε είναι: BCG, μιτομυκίνη, δοσεταξέλη, κ.ά.

2. Αλλαγή τρόπου ζωής:

• Διακοπή καπνίσματος: ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας
• Καλή ενυδάτωση και για συχνή ούρηση
• Προσεκτική χρήση χημικών ουσιών

Πότε είναι πιο πιθανή μια υποτροπή;

Οι υποτροπές είναι συχνότερες:

• Μέσα στα πρώτα 2 χρόνια από τη διάγνωση
• Σε περιπτώσεις πολλαπλών ή μεγάλων όγκων
• Όταν υπάρχει ιστορικό υποτροπών
• Όταν δεν έχει γίνει σωστή εφαρμογή ενδοκυστικής θεραπείας